Temat wydłużenia urlopu wypoczynkowego do 35 dni elektryzuje polski rynek pracy i budzi emocje zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Nowelizacja Kodeksu pracy z 26 kwietnia 2023 roku, wdrażająca postanowienia unijnych dyrektyw dotyczących przejrzystych warunków zatrudnienia oraz równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, otworzyła drzwi do realnej zmiany wymiaru czasu wolnego. Ile tak naprawdę dni urlopu przysługuje dziś polskim pracownikom i od kiedy 35 dni urlopu stanie się powszechnym standardem?
Z poniższego artykułu dowiesz się m.in.:
- Ile dni urlopu mają dziś polscy pracownicy?
- 35 dni urlopu – co tak naprawdę zmieni się w Kodeksie pracy?
- Na jakich zasadach będzie przysługiwał dłuższy urlop?
- Dodatkowe dni urlopu i dłuższy wypoczynek – co konkretnie zyskamy?
- Dni wolne z powodu siły wyższej – nowe uprawnienie, o którym musisz wiedzieć
- Dłuższe urlopy w Europie – czy 35 dni to już standard?
- Jak i kiedy ubiegać się o przyznanie dodatkowego urlopu?
Najważniejsze informacje:
- Pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę z co najmniej 10-letnim stażem pracy przysługuje już teraz możliwość skorzystania z nawet 35 dni wolnego w roku kalendarzowym.
- Na 35 dni składają się: 26 dni urlopu wypoczynkowego, 5 dni urlopu opiekuńczego, 2 dni zwolnienia z powodu siły wyższej oraz 2 dni opieki nad dzieckiem.
- Nowelizacja Kodeksu pracy z 26 kwietnia 2023 roku wdrożyła unijne dyrektywy work-life balance, wprowadzając nowe typy zwolnień.
- Urlop opiekuńczy jest bezpłatny, natomiast zwolnienie z powodu siły wyższej przysługuje z wynagrodzeniem w wysokości 50%.
- Związki zawodowe postulują ustawowe wydłużenie wymiaru urlopu wypoczynkowego z 26 do 35 dni dla wszystkich pracowników, niezależnie od stażu pracy.
Spis treści:
- Ile dni urlopu mają dziś polscy pracownicy?
- 35 dni urlopu – co tak naprawdę zmieni się w Kodeksie pracy?
- Na jakich zasadach będzie przysługiwał dłuższy urlop?
- Dodatkowe dni urlopu i dłuższy wypoczynek – co konkretnie zyskamy?
- Dni wolne z powodu siły wyższej – nowe uprawnienie, o którym musisz wiedzieć
- Dłuższe urlopy w Europie – czy 35 dni to już standard?
- Jak i kiedy ubiegać się o przyznanie dodatkowego urlopu?
- Od kiedy 35 dni urlopu wypoczynkowego? Podsumowanie
- FAQ
Ile dni urlopu mają dziś polscy pracownicy?
Wymiar urlopu wypoczynkowego w Polsce zależy przede wszystkim od stażu pracy i jest ściśle określony w Kodeksie pracy. Pracownikowi zatrudnionemu krócej niż 10 lat przysługuje 20 dni urlopu rocznie, natomiast po przekroczeniu 10-letniego okresu zatrudnienia wymiar ten wzrasta do 26 dni. Do stażu pracy wliczają się nie tylko lata faktycznego zatrudnienia, ale również okresy nauki – ukończenie szkoły wyższej dolicza aż 8 lat do ogólnego stażu, co dla wielu absolwentów oznacza szybsze osiągnięcie wyższego progu urlopowego. Skąd zatem bierze się liczba 35 dni, o której coraz głośniej mówi się na polskim rynku pracy?
Odpowiedź tkwi w zsumowaniu pakietu podstawowego urlopu wypoczynkowego z nowymi uprawnieniami wprowadzonymi nowelizacją Kodeksu pracy. Obok klasycznego urlopu wypoczynkowego pracownicy mogą dziś korzystać z 5 dni urlopu opiekuńczego, 2 dni zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej oraz 2 dni opieki nad dzieckiem do lat 14. Te dodatkowe dni wolnego nie zastępują urlopu wypoczynkowego – stanowią odrębne uprawnienia, przysługujące niezależnie od wymiaru czasu pracy. Warto jednak pamiętać, że pełne 35 dni przysługuje osobom, których staż pracy wynosi co najmniej 10 lat, ponieważ pracownicy z krótszym stażem dysponują bazą 20, a nie 26 dni urlopu wypoczynkowego.
35 dni urlopu – co tak naprawdę zmieni się w Kodeksie pracy?
Nowelizacja Kodeksu pracy z 26 kwietnia 2023 roku nie zwiększyła bezpośrednio limitu urlopu wypoczynkowego, lecz wprowadziła do polskiego prawodawstwa zupełnie nowe kategorie dni wolnych, będące efektem wdrożenia unijnych dyrektyw dotyczących work-life balance. W praktyce oznacza to, że pracownik, który wcześniej mógł liczyć wyłącznie na 26 dni wypoczynku, zyskał możliwość skorzystania z dodatkowych 9 dni wolnego rocznie – pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Równocześnie związki zawodowe złożyły do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postulat o ustawowe wydłużenie samego wymiaru urlopu wypoczynkowego do 35 dni, niezależnie od stażu pracy – argumentując, że obecne regulacje ustalono ponad pół wieku temu, a rynek pracy zmienił się od tego czasu fundamentalnie.
Dyskusja o skróceniu tygodnia pracy i wydłużeniu urlopu wypoczynkowego wpisuje się w szerszy kontekst rosnących potrzeb pracowników, którzy coraz częściej traktują dłuższy wypoczynek nie jako luksus, lecz jako warunek zachowania zdrowia psychicznego i fizycznego. Według raportu UCE Research i platformy ePsycholodzy.pl aż 78,3% aktywnych zawodowo Polaków dostrzega u siebie co najmniej jeden symptom wypalenia zawodowego. Wydłużenie urlopu wypoczynkowego do 35 dni ma zatem na celu nie tylko poprawę jakości życia pracowników, ale również przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu – a pracodawcy coraz częściej traktują dłuższy wypoczynek jako inwestycję w dobrostan psychiczny zespołów, a nie wyłącznie jako koszt.
Na jakich zasadach będzie przysługiwał dłuższy urlop?
Aby skorzystać z pełnych 35 dni wolnego w roku kalendarzowym, pracownik musi spełnić kilka precyzyjnie określonych warunków, wynikających zarówno z ogólnych przepisów Kodeksu pracy, jak i ze szczegółowych regulacji dotyczących poszczególnych typów zwolnień.
Do zasad, na jakich będzie przysługiwał dłuższy urlop, należą:
- co najmniej 10-letni staż pracy – stanowi podstawowy warunek uzyskania wyższego wymiaru urlopu wypoczynkowego wynoszącego 26 dni, przy czym do stażu pracy wliczają się również okresy nauki oraz poprzedniego zatrudnienia, niezależnie od przerw w karierze zawodowej,
- opieka nad dzieckiem do lat 14 – uprawnia pracownika będącego rodzicem wychowującym dziecko do skorzystania z 2 dni lub 16 godzin zwolnienia rocznie z zachowaniem pełnego wynagrodzenia, o sposobie wykorzystania decyduje sam pracownik,
- sytuacja wymagająca opieki nad członkiem rodziny – umożliwia skorzystanie z 5 dni urlopu opiekuńczego w celu zapewnienia opieki osobie zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym lub będącej członkiem rodziny, która wymaga opieki z poważnych względów medycznych,
- wystąpienie siły wyższej – uprawnia do 2 dni lub 16 godzin zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej, w sytuacjach nagłych, takich jak pilne sprawy rodzinne wymagające osobistej obecności pracownika,
- zatrudnienie na podstawie umowy o pracę – stanowi niezbędny warunek formalny, ponieważ wszystkie wymienione uprawnienia przysługują wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, niezależnie od tego, czy jest to pełny, czy niepełny wymiar czasu pracy.
Warto podkreślić, że niektóre grupy zawodowe – takie jak strażacy Państwowej Straży Pożarnej, nauczyciele czy pracownicy w sektorze publicznym – mogą korzystać z dodatkowego urlopu na mocy odrębnych przepisów branżowych, co oznacza, że ich łączny wymiar dni wolnego bywa jeszcze wyższy niż 35 dni.
Dodatkowe dni urlopu i dłuższy wypoczynek – co konkretnie zyskamy?
Wydłużony wymiar urlopu przestaje być wyłącznie przywilejem zarezerwowanym dla wybranych grup zawodowych – coraz częściej staje się elementem świadomej polityki społecznej i odpowiedzią na zmieniające się realia rynku pracy. Dodatkowe dni urlopu mają nie tylko wymiar formalny, ale przede wszystkim praktyczny – dają pracownikom realną możliwość skorzystania z dłuższego wypoczynku, zadbania o bliskich i odzyskania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Co konkretnie kryje się za tymi nowymi uprawnieniami?
Urlop opiekuńczy – 5 dni na wsparcie najbliższych
Urlop opiekuńczy przysługuje pracownikowi w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym i może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach. Okres urlopu opiekuńczego jest wliczany do okresu zatrudnienia, choć za czas jego trwania pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie. Kto może z niego skorzystać? Każdy pracownik, który musi zapewnić opiekę osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, a która wymaga opieki z poważnych względów medycznych. Zasady urlopu opiekuńczego są jasne – pracodawca nie może odmówić pracownikowi jego udzielenia ani żądać przedstawienia dokumentacji medycznej, a wniosek pracownika złożony w postaci papierowej bądź elektronicznej nie później niż dzień przed rozpoczęciem korzystania z urlopu jest wiążący.
Opieka nad dzieckiem – 2 dni z pełnym wynagrodzeniem
Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem przysługuje pracownikom wychowującym przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat. Wymiar tego uprawnienia to 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym, a pracownik zachowuje za ten czas pełne prawo do wynagrodzenia. Czy ten przywilej dotyczy obojga rodziców jednocześnie? Nie – jeśli oboje rodzice pracują, z uprawnienia w danym roku może skorzystać tylko jedno z nich, choć mogą podzielić się tymi dniami między sobą.
Dłuższy wypoczynek jako narzędzie przeciwdziałania wypaleniu
Wydłużony urlop zyskuje na znaczeniu w kontekście działań well-beingowych oraz rosnącej świadomości zagrożeń związanych z wypaleniem zawodowym. Badanie przeprowadzone we wrześniu 2025 roku przez prof. Dominikę Maison z Uniwersytetu Warszawskiego wykazało, że wypalenia zawodowego mogło doświadczyć aż 64% polskich pracowników. Dłuższy urlop to zatem nie tylko dodatkowe wolne, ale przede wszystkim sposób na umożliwienie pracownikom realnego odpoczynku, regeneracji sił i odłączenia się od chronicznego stresu – a dla pracodawców szansa na budowanie lojalności i zaangażowania zespołów.
Dni wolne z powodu siły wyższej – nowe uprawnienie, o którym musisz wiedzieć
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej przysługuje każdemu pracownikowi w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym i jest płatne w wysokości 50% wynagrodzenia. To uprawnienie wprowadzono do Kodeksu pracy w wyniku wdrożenia unijnej dyrektywy work-life balance i dotyczy sytuacji nagłych, nieprzewidzianych, wymagających natychmiastowej obecności pracownika – takich jak pilne sprawy rodzinne spowodowane chorobą czy wypadkiem bliskiej osoby. W jakich sytuacjach pracodawca może odmówić pracownikowi tego zwolnienia? W żadnych – na żądanie pracodawca jest obowiązany do udzielenia urlopu, a wniosek pracownika złożony najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia jest dla niego wiążący.
Warto mieć na uwadze istotne ograniczenie: niewykorzystane dni zwolnienia z powodu siły wyższej nie przechodzą na kolejny rok kalendarzowy – jeśli pracownik ich nie wykorzysta, bezpowrotnie przepadają. To samo dotyczy urlopu opiekuńczego. Różni się to zasadniczo od klasycznego urlopu wypoczynkowego, który w przypadku niewykorzystania przechodzi na rok następny i musi zostać udzielony do 30 września. Dla pracownika nieodzowne jest zatem bieżące monitorowanie swoich uprawnień, ponieważ pracodawcy nie zawsze aktywnie informują o możliwości skorzystania z tych dodatkowych dni wolnego.
Dłuższe urlopy w Europie – czy 35 dni to już standard?
W wielu krajach europejskich 35 dni wolnego od pracy w ciągu roku to już rzeczywistość, a nie postulat. Austria i Portugalia zapewniają swoim pracownikom łącznie po 35 dni wolnych rocznie, uwzględniając zarówno urlop wypoczynkowy, jak i dni ustawowo wolne od pracy. Francja gwarantuje 30 dni samego urlopu wypoczynkowego, Hiszpania – 30 dni kalendarzowych, a Szwecja – 25 dni roboczych. Polska z 26 dniami urlopu wypoczynkowego dla pracowników o odpowiednim stażu pracy plasuje się w europejskiej średniej, lecz daleko jej jeszcze do liderów. Jak na tym tle wyglądają kraje pozaeuropejskie?
Dysproporcja jest uderzająca – Stany Zjednoczone, jedyna rozwinięta gospodarka świata bez ustawowej gwarancji płatnego urlopu, pozostawiają tę kwestię wyłącznie w gestii negocjacji między pracodawcą a pracownikiem. Japonia przy 10-letnim stażu oferuje zaledwie 20 dni wolnego, a Kanada – w zależności od prowincji – jedynie około 2 tygodnie. Polska Instytut Ekonomiczny wskazuje, że Polska zajmuje wśród krajów OECD 13. miejsce pod względem łącznej liczby dni wolnych, oferując pracownikom z najkrótszym stażem 33 dni łącznie z dniami ustawowo wolnymi. Wydłużenie urlopu wypoczynkowego w Polsce wpisuje się więc w szerszy trend europejski, w którym rosnące potrzeby pracowników i dbałość o równowagę między życiem zawodowym a prywatnym stają się priorytetem polityki społecznej.
Jak i kiedy ubiegać się o przyznanie dodatkowego urlopu?
Aby uzyskać dodatkowe dni wolnego, pracownik powinien przede wszystkim zweryfikować swój aktualny staż pracy, ponieważ to on w pierwszej kolejności decyduje o wymiarze urlopu wypoczynkowego. Działy HR mogą udzielić szczegółowych informacji o zasadach przyznawania dodatkowego urlopu oraz wymaganych procedurach – warto zatem skontaktować się z nimi bezpośrednio, szczególnie że wydłużony wymiar urlopu może wynikać nie tylko z Kodeksu pracy, ale również z zakładowych układów zbiorowych pracy, porozumień zawieranych ze związkami zawodowymi czy wewnętrznych polityk kadrowych. Czy każdy pracodawca sam poinformuje pracownika o przysługujących mu uprawnieniach?
Niestety, praktyka pokazuje, że pracodawcy nie zawsze aktywnie informują pracowników o możliwości skorzystania z dodatkowych dni urlopu – dotyczy to zwłaszcza nowych uprawnień, takich jak urlop opiekuńczy czy zwolnienie z powodu siły wyższej. Wniosek o udzielenie urlopu opiekuńczego składa się w postaci papierowej bądź elektronicznej najpóźniej dzień przed rozpoczęciem korzystania z niego, natomiast zwolnienie z powodu siły wyższej wymaga zgłoszenia najpóźniej w dniu korzystania ze zwolnienia. Warto dokładnie przeanalizować obowiązujące w firmie dokumenty – regulamin pracy, umowę o pracę oraz politykę benefitową – ponieważ to właśnie w nich mogą kryć się informacje o dodatkowych dniach urlopu, o których pracownik nie wie. Pracownicy mogą ponadto uzyskać dodatkowe dni urlopu w trakcie roku kalendarzowego w momencie, gdy ich staż pracy przekroczy próg 10 lat.
Od kiedy 35 dni urlopu wypoczynkowego? Podsumowanie
Możliwość skorzystania z 35 dni wolnego w roku kalendarzowym istnieje już od nowelizacji Kodeksu pracy z 26 kwietnia 2023 roku – to nie odległa perspektywa, lecz realne uprawnienie wynikające z wdrożenia unijnych dyrektyw dotyczących work-life balance. Wymiar urlopu wypoczynkowego w Polsce nadal wynosi 20 lub 26 dni w zależności od stażu pracy, lecz dzięki dodatkowym dniom urlopu opiekuńczego, zwolnieniu z powodu siły wyższej oraz opiece nad dzieckiem pracownicy z co najmniej 10-letnim stażem mogą zsumować te uprawnienia i cieszyć się nawet 35 dniami wolnego. Wydłużenie urlopu wypoczynkowego do 35 dni jako odrębnego, jednolitego wymiaru dla wszystkich pracowników pozostaje na razie postulatem związków zawodowych i przedmiotem prac legislacyjnych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Niezależnie jednak od tego, kiedy ewentualna ustawowa zmiana wejdzie w życie, każdy pracownik powinien samodzielnie zweryfikować przysługujące mu uprawnienia, ponieważ rosnące potrzeby pracowników w zakresie dłuższego wypoczynku, przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu i zachowania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym sprawiają, że temat wydłużonego urlopu z pewnością nie zniknie z agendy polskiego rynku pracy.
FAQ
Od kiedy pracownikom przysługuje 35 dni urlopu?
Możliwość skorzystania z łącznie 35 dni wolnego pojawiła się wraz z nowelizacją Kodeksu pracy z 26 kwietnia 2023 roku, która wdrożyła do polskiego prawodawstwa unijne dyrektywy dotyczące work-life balance. Pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, posiadającym co najmniej 10-letni staż pracy, przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego, 5 dni urlopu opiekuńczego, 2 dni zwolnienia z powodu siły wyższej oraz 2 dni opieki nad dzieckiem. Wydłużenie urlopu wypoczynkowego jako jednolity, 35-dniowy wymiar dla wszystkich pracowników niezależnie od stażu pracy pozostaje natomiast przedmiotem prac legislacyjnych i postulatów związków zawodowych złożonych do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Czy urlop opiekuńczy jest płatny i na jakich zasadach można z niego skorzystać?
Urlop opiekuńczy jest bezpłatny – w trakcie jego trwania na urlopie opiekuńczym pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie, lecz okres ten wlicza się do stażu pracy. Pracownik może go wykorzystać w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym w celu zapewnienia opieki osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki z poważnych względów medycznych. Wniosek pracownika złożony w postaci papierowej bądź elektronicznej nie później niż dzień przed rozpoczęciem korzystania z urlopu jest wiążący, a pracodawca nie może odmówić pracownikowi jego udzielenia.
Czy niewykorzystane dni wolnego z powodu siły wyższej przechodzą na kolejny rok?
Nie – niewykorzystane dni zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej nie przechodzą na kolejny rok kalendarzowy i bezpowrotnie przepadają. Zwolnienie to przysługuje w wymiarze 2 dni lub 16 godzin rocznie i dotyczy nagłych, nieprzewidzianych sytuacji wymagających osobistej obecności pracownika, takich jak pilne sprawy rodzinne. Pracodawca nie może odmówić udzielenia tego zwolnienia, a pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości 50%, co odróżnia je od bezpłatnego urlopu opiekuńczego.
Źródła:
Chcesz poznać
szczegółową ofertę?
Skontaktuj się z nami!
NAJNOWSZE POSTY NA BLOGU
